السيد محمود الهاشمي الشاهرودي
602
فرهنگ فقه مطابق مذهب اهل بيت (ع) (فارسى)
به مرتبهء خدايى يا شريك بودن با خدا در افعال او ، از قبيل آفريدن ، روزى دادن ، ميراندن و زنده كردن آفريدهها و يا تفويض و واگذار كردن خدا امور خلق را به آنان و كنار رفتن و دخالت نكردن او در امور ياد شده . از مصاديق غلوّ ، برتر دانستن امامان عليهم السّلام از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله و يا برابر دانستن مقام امامان عليهم السّلام با مقام آن حضرت است ؛ به گونهاى كه رسالت و وساطت رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله بين خدا و بندگان ، آنان را دربرنگيرد . 2 در غلوّ و بالا بردن به مقام خدايى تفاوتى نيست ميان اينكه غالى اعتقادى به خداى ديگر نداشته باشد يا داشته باشد ؛ ليكن بگويد خدا در آنان حلول كرده و يا با ايشان يكى شده است . 3 اعتقاد به اينكه پيامبر اكرم صلّى اللَّه عليه و آله و امامان معصوم عليهم السّلام ، اسماء و اوصاف خداى تعالى و دست قدرت او در جريان فيض الهى به سوى خلق هستند ، بدون شك غلوّ محسوب نمىشود . 4 روايات متعددى بر اين مطلب دلالت دارد . از عنوان ياد شده به مناسبت در باب طهارت سخن گفتهاند . حكم : غلات ، اگر غلوشان در ربوبيت و يا بالا بردن بندگان به مرتبهء خدايى و يا شريك بودن با او باشد ، بدون شك ، كافر و مشركاند ؛ چنان كه اعتقاد به نبوت و پيامبرى امامان عليهم السلام نيز موجب كفر و معتقدان به آن كافراند ؛ ليكن اعتقاد به تفويض ( - - ) تفويض ) ، بر خلاف ضرورت دين است و بر معتقد به آن ، حكم منكر ضرورى جارى مىشود 5 ( - - ) ضرورى ) . ظاهر كلام جمعى از فقها ثبوت كفر غلات به سبب انكار ضرورى است 6 ( - - ) كفر ) ؛ ليكن برخى گفتهاند : اگر غلات منكر وجود خدا باشند ، حكم آنان حكم بت پرستان است ؛ اما اگر منكر وجود خدا نباشند ، ليكن معتقد به حلول خدا در ائمه عليهم السّلام يا اتحاد باشند ، منكر ضرورى به شمار رفته و محكوم به حكم آناند . 7